Galeria Fantasmagoria Logo

Jarosław Giemza ,,Cerkwie i ikony Łemkowszczyzny", wyd. Libra PL

15 grudzień 2016

Jarosław Giemza ,,Cerkwie i ikony Łemkowszczyzny", wyd. Libra PL

656 stron, oprawa twarda, format 210 x 287 mm


Autor ,,Ikon i cerkwi Łemkowszczyzny” układa przed nami niesamowitą układankę, dzięki odpowiedniemu aparatowi poznawczemu i rekwizytom w postaci znajomości języka staro-cerkiewno-słowiańskiego ale też symboliki biblijnej, odsłania tajemnice, które do tej pory były przed nami ukryte w mistyce cerkwi. Uzupełnieniem książki są też analizy, rysunki pomiarowe i dokumentacyjne, projekty, opracowania paleograficzne z tłumaczeniami z języka staro-cerkiewno-słowiańskiego, wykaz świąt cerkiewnych, cyrylicki zapis liczbowy, datowanie w kalendarzu juliańskim i gregoriańskim oraz rozdział o księgach cerkiewnych.


HTTP://zalacznik.wp.pl/d646/image002.jpg?p=1.4&t=IMAGE&st=JPEG&ct=QkFTRTY0&wid=9447&POD=1&type=&zalf=Nowe&tsn=1481880729100226300&sid=ea2dd6cf9abeed912c35dabc8744325b

 

W tej starannie wydanej publikacji zostały zaprezentowane rzadkie, często nieznane dotąd, ikony z terenów Łemkowszczyzny, w tym XIV-wieczne ikony z cerkwi w Daliowej, Tyliczu czy Florynce ze zbiorów lwowskich. Publikacja składa się z czterech działów dotyczących kolejno: tradycji religijnej, architektury cerkiewnej, wyposażenia cerkiewnego i ikonografii.
***

Pierwsza część książki poświęcona tradycji religijnej wprowadza czytelnika w świat cerkwi. Mówi o tym, że kształt świątyni – jej architekturę i wyposażenie, determinują wskazania o uniwersalnym charakterze, sformułowane na długo przed chrztem Rusi, których dotrzymywanie wcale nie musi stać w sprzeczności z pojawianiem się oryginalnych, właściwych poszczególnym regionom cech. Opowiada w jaki sposób lokalna Cerkiew, która na przestrzeni kilku stuleci zyskała własny koloryt, dochowuje wierności tradycji religijnej i podporządkowuje zasób stosowanych form plastycznych wymogom kultu. Aby było to możliwe, zarysowano tło historyczne oraz umieszczono w nim elementy sakralnego dziedzictwa.

 

HTTP://zalacznik.wp.pl/d646/CerkiewwMilikumal.AntonWarywoda.jpg?p=1.2&t=IMAGE&st=JPEG&ct=QkFTRTY0&wid=9447&POD=1&type=&zalf=Nowe&tsn=1481880729100226300&sid=3e3f554befdbd169128ccc717c84c5c6Cerkiew w Miliku, autor A. Warywoda


Autor jako część publikacji postanowił ująć opracowany redakcyjnie tekst swojego nauczyciela i mistrza śp. Jerzego Tura pt. ,,Architektura cerkiewna”. W oparciu o jego myśl i spostrzeżenia prowadzi swoje dociekania naukowe, uzupełnia je szkicami, sztychami i fotografiami archiwalnymi łemkowskich cerkwi.Budowlę, której wnętrze zdobią malowidła, wyposażoną w księgi, utensylia oraz inne ważne sprzęty ożywia i czyni Świątynią dopiero sprawowana w jej wnętrzu Liturgia, całe obrzędowe bogactwo i zgromadzeni na modlitwie wierni. Taka żywą cerkiew pokazana została w rozdziale trzecim. Ostatnia natomiast część poświęcona jest ikonografii, zostało w niej przedstawionych przeszło 250 stron wizerunków świętych z ikon z terenów Łemkowszczyzny. Nieocenionym źródłem do dziejów Łemkowszczyzny, jej poszczególnych parafii oraz badań nad kształtowaniem się i zróżnicowaniem języka pozostają liczne, często obszerne inskrypcje na obrazach, sprzętach cerkiewnych, elementach architektonicznych, nagrobkach, marginaliach ksiąg liturgicznych.

 

HTTP://zalacznik.wp.pl/d646/image003.jpg?p=1.5&t=IMAGE&st=JPEG&ct=QkFTRTY0&wid=9447&POD=1&type=&zalf=Nowe&tsn=1481880729100226300&sid=4fc284c85bbaaa96f22e09f9f7aeda65Hodigitria, XV/XVI w. z cerkwi w Krempnej

 

*****

Autor książki to wybitny znawca ikon i architektury cerkiewnej,kierownik Działu Sztuki Cerkiewnej Muzeum- Zamku w Łańcucie, współzałożyciel i członek Komisji Konserwatorskiej Greckokatolickiej Archidiecezji Przemysko-Warszawskiej, autor licznych publikacji na temat sztuki sakralnej, ekspert instytucji państwowych i kościelnych w zakresie oceny przedmiotów zabytkowych i realizacji prac konserwatorskich, w latach 80. i 90. XX w. współorganizator cyklu praktyk studenckich służących inwentaryzacji i zabezpieczeniu opuszczonych cerkwi, koordynator i uczestnik kilku międzynarodowych projektów badawczych, autor i komisarz wystaw sztuki cerkiewnej, m.in. ze zbiorów polskich muzeów (MNS, MBL, MZŁ) prezentowanych w ramach obchodów Roku Polskiego w Hiszpanii (Santiago de Compostela, Barcelona, Valencia, Zaragoza) i w Niemczech (Frankfurt nad Menem), projektant malarskiego wystroju kilkunastu współczesnych cerkwi i kościołów.

 

Fragmenty książki do obejrzenia pod linkiem

http://issuu.com/wydawnictwolibra/docs/cerkwie_issuu

Galeria Zdjęć